ΑΡΧΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ NEWSLETTER ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
logo H ηλεκτρονική ανάγνωση όπως δεν τη "διαβάσατε" ποτέ
Share |
Διαβάστε...:
  E-readers: Τα παιδιά του κόσμου μαθαίνουν ανάγνωση  Οι τρεις κανόνες επιτυχίας στις πωλήσεις e-books  Black Crown: Το gaming στον κόσμο των εκδόσεων  
περισσότερα...   rss
 
 
Με αφορμή την Επικαιρότητα
Θέσεις, Απόψεις, Συνεντεύξεις
Τα eBooks και οι συντελεστές τους
Οι συσκευές ανάγνωσης και το λογισμικό τους
Το Αλφαβητάρι της ηλεκτρονικής ανάγνωσης
Η Αλίκη στο Σχολείο των Προκλήσεων (υλικά)
Επιληψία, Αγάπη μου (υλικά)
 


Χρήσιμα links

EKEBI:Παρατ/ριο Ψηφ.Βιβλίου

Εθνική Βιβλιοθήκη (ψηφιακά)

Ψηφ. Βιβλιοθήκη Βουλής

Ανέμη-Ψηφ. Βιβλ. Παν.Κρήτης

Ψηφ. Συλλογές Ε.Λ.Ι.Α

Ψηφ. Βιβλιοθήκη Ίδρ.Ευγενίδου

Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού

 
Βρίσκεστε εδώ: Ηλεκτρονική Ανάγνωση / Με αφορμή την Επικαιρότητα / Γ΄ Πανελλήνια Έρευνα Αναγνωστικής Συμπεριφοράς και Πολιτιστικών Πρακτικών
Επιστροφή Εκτύπωση
 

Γ΄ Πανελλήνια Έρευνα Αναγνωστικής Συμπεριφοράς και Πολιτιστικών Πρακτικών

   
Παρουσιάστηκαν πρόσφατα τα αποτελέσματα της Γ΄ Πανελλήνιας Έρευνας Αναγνωστικής Συμπεριφοράς και Πολιτιστικών Πρακτικών που πραγματοποίησε το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου (ΕΚΕΒΙ). Οι δύο προηγούμενες έγιναν το 1999 και το 2004. Η τωρινή έρευνα έγινε σε συνεργασία με την εταιρεία Metron Analysis το δίμηνο Νοεμβρίου-Δεκεμβρίου του 2010. Όπως μας πληροφορεί το ΕΚΕΒΙ, η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε δείγμα 1.500 ατόμων άνω των 15 ετών σε όλη τη χώρα, σταθμισμένο ως προς το φύλο, την ηλικία, την αστικότητα (κατανομή σε αστικές και αγροτικές περιοχές), που ελέγχθηκε εκ των υστέρων ως προς το εκπαιδευτικό επίπεδο, με προσωπικές συνεντεύξεις στα νοικοκυριά.

Το πρώτο συμπέρασμα της έρευνας αφορά στη στασιμότητα του αριθμού των μέτριων ως συστηματικών αναγνωστών, δηλαδή όσων δήλωσαν ότι διάβασαν περισσότερα από 10 βιβλία κατά τους τελευταίους 12 μήνες. Αντιπροσωπεύουν το 8,1% των ερωτώμενων (έναντι του 8,6% το 2004 και 8,5% το 1999). Σύμφωνα με το ΕΚΕΒΙ το ποσοστό αυτό αντιστοιχεί σε 780.000 «αφοσιωμένους αναγνώστες», αριθμός που χαρακτηρίζεται διόλου ευκαταφρόνητος, αν και όπως επισημαίνεται δεν είναι «ιδιαίτερα υψηλός σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως π.χ. η Γαλλία, η Μ. Βρετανία, η Γερμανία ή οι Σκανδιναβικές χώρες». Το ΕΚΕΒΙ χαρακτηρίζει αυτήν τη σταθερότητα αξιοσημείωτη.



Την ίδια στιγμή ο μέσος όρος των αναγνωσμένων βιβλίων μειώνεται σε 5,6 βιβλία το 2010, έναντι 7 βιβλίων το 1999. Οι μισοί από όσους δήλωσαν ότι διαβάζουν βιβλία, διάβασαν έως 3 βιβλία, έναντι 4 το 1999. Σημαντικό στοιχείο είναι επίσης ότι τα χρήματα που διαθέτει ένας αναγνώστης για την αγορά βιβλίων περιορίζονται στα 11,6 ευρώ το μήνα, ενώ φτάνει τα 19,9 ευρώ για τους συστηματικότερους αναγνώστες. Ωστόσο, αυξάνεται ο ιδιωτικός δανεισμός βιβλίων από φίλους και συγγενείς και, κατά δεύτερο λόγο, από τις βιβλιοθήκες (19% των αναγνωστών απάντησαν ότι τις επισκέπτονται, έναντι 13% το 1999).

Το ζήτημα δεν είναι αν βλέπεις το ποτήρι «μισογεμάτο» ή «μισοάδειο». Όμως στα 12 χρόνια που μεσολάβησαν από το 1999, με μια τεράστια διόγκωση της αγοράς βιβλίου, με τη δημιουργία μεγάλων αλυσίδων βιβλιοπωλείων, με τη μεγάλη αύξηση του αριθμού των τίτλων που εκδίδονται, η, έστω και ελάχιστη, μείωση του ποσοστού των σταθερών αναγνωστών μόνο ελπιδοφόρο μήνυμα δεν είναι. Κι αυτό σε μια εποχή που η οικονομική κρίση μετατρέπει το βιβλίο σε είδος πολυτελείας.

Βέβαια υπάρχουν και μερικά ελπιδοφόρα στοιχεία. Το ποσοστό των «χαλαρών» αναγνωστών, δηλαδή όσων δήλωσαν ότι διάβασαν από 1-9 βιβλία κατά τους τελευταίους 12 μήνες, παρουσιάζει αύξηση στο 34,2% του πληθυσμού, έναντι 25,4% το 2004 και 29,3% το 1999. Έτσι το συνολικό ποσοστό όσων δήλωσαν ότι διαβάζουν έστω και ένα βιβλίο ανέβηκε στο 42,3% (έναντι 34% το 2004 και 37,8% το 1999). Επίσης μειώθηκε ο αριθμός όσων δε διάβασαν απολύτως κανένα βιβλίο, φτάνοντας στο 40,7% (έναντι 43,8% το 2004). Ακόμα το 16,9% των ερωτώμενων δήλωσαν ότι διάβασαν κάποιο βιβλίο για επαγγελματικούς λόγους, για τις σπουδές τους, ή συμβουλεύτηκαν βιβλία για πρακτικούς σκοπούς (οδηγούς μαγειρικής, εκλαϊκευμένα ιατρικά βιβλία, άλλους οδηγούς, κλπ.).

Όσον αφορά τους παράγοντες που επηρεάζουν την αναγνωστική συμπεριφορά, η κυριότερη δικαιολογία για όσους δήλωσαν ότι δεν διαβάζουν καθόλου γενικά βιβλία ήταν η έλλειψη χρόνου (39%), γεγονός που φαίνεται να επιβεβαιώνεται από το γεγονός της επιμήκυνσης του μέσου χρόνου εργασίας στον γενικό πληθυσμό, σε σύγκριση με προηγούμενες έρευνες (45,4ώρες την εβδομάδα, το 2010). Ο μέσος χρόνος εργασίας ήταν 41ώρες την εβδομάδα για όσους διαβάζουν 10 βιβλία και πάνω το χρόνο, 43 ώρες την εβδομάδα για όσους διαβάζουν 1-9 βιβλία, και 48,4 ώρες την εβδομάδα για όσους δε διαβάζουν καθόλου βιβλία. Επίσης, το εκπαιδευτικό επίπεδο παραμένει, σύμφωνα με τα ευρήματα και της νέας έρευνας, ο κυριότερος παράγοντας που καθορίζει τη στάση του κοινού απέναντι στο βιβλίο.



Πυρήνας του σταθερού αναγνωστικού κοινού παραμένουν οι γυναίκες, αφού το 9,4% των γυναικών δήλωσαν ότι διαβάζουν περισσότερα από 10 βιβλία το χρόνο (έναντι 6,8% των ανδρών). Υπερέχουν επίσης στην κατηγορία των χαλαρών αναγνωστών, αφού το 40,2% των γυναικών δήλωσαν ότι διαβάζουν από 1-9 βιβλία το χρόνο, έναντι μόνο 28% των ανδρών.

Όσον αφορά στην ηλικιακή ταξινόμηση των αναγνωστών, δήλωσαν ότι διαβάζουν περισσότερα από 10 βιβλία το χρόνο αναγνώστες ηλικίας 35-44 ετών (12,1% μέτριοι ως συστηματικοί αναγνώστες) και 45-54 ετών (13,1% μέτριοι ως συστηματικοί αναγνώστες). Αντίθετα, και αυτό είναι επίσης ανησυχητικό, στις νεότερες ηλικίες 15-24 και 25-34 ετών, το ποσοστό των σταθερών αναγνωστών περιορίζεται στο 7%, ενώ οι «χαλαροί» αναγνώστες 1-9 βιβλίων το χρόνο είναι περισσότεροι. Όπως χαρακτηριστικά σημειώνει το δελτίο τύπου του ΕΚΕΒΙ: «Η εξέλιξη αυτή φαίνεται να συνδέεται αφενός με την παρακολούθηση ενός προγράμματος σπουδών που δεν ενθαρρύνει την ελεύθερη ανάγνωση, στο Λύκειο και το Πανεπιστήμιο, και αφετέρου με την εργασιακή αβεβαιότητα που επέρχεται αμέσως μετά, για τους νέους, στην ηλικία των 20 και ως τα μέσα της ηλικίας των 30».

Πιο δημοφιλείς κατηγορίες βιβλίων για τους αναγνώστες είναι, κατά σειρά, η ελληνική (73%) και η ξένη λογοτεχνία (61%) – κατά 79% το μυθιστόρημα, και μετά τα υπόλοιπα λογοτεχνικά είδη. Ακολουθούν η ιστορία (29%), η ψυχολογία (22%) και τα βιβλία θρησκευτικού περιεχομένου (17%). Οι γυναίκες διαβάζουν περισσότερο από τους άντρες βιβλία λογοτεχνίας (μυθιστορήματα, διηγήματα και ποίηση), ψυχολογίας και θρησκείας, ενώ σε όλες τις άλλες θεματικές κατηγορίες (όπως π.χ., η ιστορία, η φιλοσοφία, τα ταξίδια, οι κοινωνικές επιστήμες, οι αρχαίοι συγγραφείς, το πολιτικό βιβλίο, ο αποκρυφισμός, οι τέχνες, οι θετικές επιστήμες), οι άντρες είναι αυτοί που υπερτερούν.

Αξίζει επίσης να σημειώσουμε το συμπέρασμα της έρευνας ότι οι αναγνώστες βιβλίων έχουν μεγαλύτερη πολιτιστική συμμετοχή από τον μέσο όρο, σε σχέση με όλες τις δραστηριότητες (ανάγνωση εφημερίδων και περιοδικών, ακρόαση ραδιοφώνου, παρακολούθηση κινηματογράφου, θεάτρου, συναυλιών, εικαστικών εκθέσεων, επισκέψεις σε αρχαιολογικούς χώρους και μουσεία, κλπ., χρήση Ίντερνετ και νέων τεχνολογιών), ακόμα και ως προς τις εξόδους στα μαγαζιά, σε εστιατόρια, καφέ, μπαρ, κέντρα με ζωντανή μουσική, και ως προς την άθληση σε γυμναστήρια.

Μάλιστα, όσο ανεβαίνει η χρήση του Ίντερνετ τόσο ανεβαίνει και η ανάγνωση βιβλίων, ενώ αντίθετα, αρνητική συσχέτιση παρουσιάζει η ένταση της ανάγνωσης μόνο σε σχέση με τις ώρες τηλεθέασης, που μετρήθηκε να είναι 3 ώρες και 18' στον γενικό πληθυσμό, 2 ώρες και 45' σε όσους διαβάζουν 1-9 βιβλία και 2 ώρες και 11' σε όσους διαβάζουν περισσότερα από 10 βιβλία το χρόνο. Αυτό φανερώνει, κατά τη γνώμη μας, ότι όταν η σχέση με την “οθόνη” είναι ενεργητική (υπολογιστές), η ανάγνωση δεν κινδυνεύει, ενώ όταν η σχέση είναι παθητική, η διάθεση για ανάγνωση εξαφανίζεται.



Ένα ακόμα σημαντικό στοιχείο της έρευνας είναι ότι παραμένει σταθερή η σχέση των αναγνωστών με τα βιβλιοπωλεία (με τα μικρά, ανεξάρτητα βιβλιοπωλεία, αλλά και με τα μεγάλα βιβλιοπωλεία & αλυσίδες) όσον αφορά την ενημέρωσή τους και τη χρήση τους ως πηγές αγοράς των βιβλίων. Όσον αφορά την ενημέρωση των αναγνωστών, η ιδιωτική ενημέρωση από φίλους ή συγγενείς παραμένει το κυριότερο κανάλι ενημέρωσης, μειώνεται ο ρόλος των κριτικών και των διαφημίσεων στον Τύπο και ενισχύεται ο ρόλος του Ίντερνετ (που παρουσιάζει σημαντικά μεγαλύτερη διείσδυση στα ελληνικά νοικοκυριά σε σύγκριση με το 2004).

Τέλος θα θέλαμε να επισημάνουμε, ως σημαντική έλλειψη της έρευνας, την απουσία ερωτημάτων που αφορούν στην ηλεκτρονική ανάγνωση. Βέβαια, τα ποσοτικά και ποιοτικά στοιχεία της έρευνας είναι πολύ σημαντικά και αξίζει να μελετηθούν αλλά και να συζητηθούν από τους παράγοντες του εκδοτικού χώρου.

Όσοι θέλουν να διαβάσουν λεπτομερώς τα στοιχεία της έρευνας, μπορούν να βρουν όλη την έρευνα σε μορφή pdf στην ιστοσελίδα του ΕΚΕΒΙ (http://ekebi.gr/frontoffice/portal.asp?cpage=RESOURCE&cresrc=8433&cnode=309).


footer splitter
                 
 
Marginalia
arrows Πού απευθύνεται
 
Ηλεκτρονική Ανάγνωση
arrows Με αφορμή την Επικαιρότητα
arrows Θέσεις, Απόψεις, Συνεντεύξεις
arrows Τα eBooks και οι συντελεστές τους
arrows Οι συσκευές ανάγνωσης και το λογισμικό τους
arrows Το Αλφαβητάρι της ηλεκτρονικής ανάγνωσης
arrows Η Αλίκη στο Σχολείο των Προκλήσεων (υλικά)
arrows Επιληψία, Αγάπη μου (υλικά)
 
Υπηρεσίες multiimedia
arrows Από το χαρτί (και όχι μόνο) στην οθόνη…
arrows Σχεδιασμός, παραγωγή πολυμεσικού περιεχομένου και σελιδοποίηση
arrows Συγκρότηση eBook
arrows Περιεχόμενο στο Διαδίκτυο: Πέρα από την ιστοσελίδα
footer bot