ΑΡΧΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ NEWSLETTER ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
logo H ηλεκτρονική ανάγνωση όπως δεν τη "διαβάσατε" ποτέ
Share |
Διαβάστε...:
  E-readers: Τα παιδιά του κόσμου μαθαίνουν ανάγνωση  Οι τρεις κανόνες επιτυχίας στις πωλήσεις e-books  Black Crown: Το gaming στον κόσμο των εκδόσεων  
περισσότερα...   rss
 
 
Με αφορμή την Επικαιρότητα
Θέσεις, Απόψεις, Συνεντεύξεις
Τα eBooks και οι συντελεστές τους
Οι συσκευές ανάγνωσης και το λογισμικό τους
Το Αλφαβητάρι της ηλεκτρονικής ανάγνωσης
Η Αλίκη στο Σχολείο των Προκλήσεων (υλικά)
Επιληψία, Αγάπη μου (υλικά)
 


Χρήσιμα links

EKEBI:Παρατ/ριο Ψηφ.Βιβλίου

Εθνική Βιβλιοθήκη (ψηφιακά)

Ψηφ. Βιβλιοθήκη Βουλής

Ανέμη-Ψηφ. Βιβλ. Παν.Κρήτης

Ψηφ. Συλλογές Ε.Λ.Ι.Α

Ψηφ. Βιβλιοθήκη Ίδρ.Ευγενίδου

Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού

 
Βρίσκεστε εδώ: Ηλεκτρονική Ανάγνωση / Θέσεις, Απόψεις, Συνεντεύξεις / Τα πνευματικά δικαιώματα στην ψηφιακή εποχή
Επιστροφή Εκτύπωση
 

Τα πνευματικά δικαιώματα στην ψηφιακή εποχή

   
Η πνευματική ιδιοκτησία, ως έννοια νομική και κλάδος δικαίου, έχει ως επίκεντρο την αντιπαράθεση των συμφερόντων του εφευρέτη δημιουργού από τη μία, και του κοινωνικού συνόλου από την άλλη. Η αναζήτηση της ισορροπίας μεταξύ αφενός του κινήτρου για δημιουργία, περιουσιακού και ηθικού («ιδιοκτησία»), και αφετέρου της αξιοποίησής της προς όφελος της κοινωνίας («πνευματική»), έχει προκαλέσει έντονους διαλόγους, διαμάχες και συμφωνίες, ως προς την εγκαθίδρυση ή την τροποποίηση της αντίστοιχης νομοθεσίας.

Όπως είναι φυσικό, η εξέλιξη της τεχνολογίας, και η καθιέρωση της δημιουργίας, της προβολής και της διανομής του πνευματικού έργου δια μέσου του διαδικτύου επέφεραν σημαντικές αλλαγές στον τρόπο που ορίζεται και ρυθμίζεται η πνευματική ιδιοκτησία. Ειδικότερα, η δυνατότητα κλοπής ενός δημιουργήματος, αλλά και παραποίησης ή παράνομης εκμετάλλευσής του, έχει πια επεκταθεί λόγω της διευκόλυνσης που παρέχει η ανωνυμία και η απεραντοσύνη του διαδικτυακού σύμπαντος. Από την άλλη, οι επιδράσεις της επέλευσης της ψηφιακής εποχής αποδεικνύονται και εξίσου ευεργετικές για την πνευματική δημιουργία και αξιοποίησή της, αφού καθίσταται πολύ ευκολότερη η διανομή και εκμετάλλευσή της χωρίς σύνορα και με ελάχιστο κόστος.


Η ανατολή της ψηφιακής εποχής

Κατά τα παραπάνω, η ανατολή της ψηφιακής εποχής επέφερε μία μεγαλύτερη «ισότητα» και κατέστησε αμεσότερη την επαφή του δημιουργού με το κοινό, που απολαμβάνει τα έργα του. Παράλληλα όμως, αναδεικνύεται και ως επιτακτικότερη η ανάγκη να προστατευθεί τόσο το ηθικό, όσο και το περιουσιακό δικαίωμα του δημιουργού, που απορρέουν από την πνευματική του ιδιοκτησία. Οι απειλές που «εκτρέφονται» στο πλαίσιο του γιγάντιου διαδικτυακού χώρου είναι πλέον πολλές και γνωστές, ενώ ενίοτε είναι δυσχερής η αντιμετώπισή τους όχι λόγω έλλειψης σχετικής νομοθεσίας, αλλά ανεπαρκών τεχνικών μέσων. Πέραν των νέων κινδύνων και ισορροπιών, που γεννά η εποχή μας για την πνευματική ιδιοκτησία, ιδιαίτερη μνεία αξίζει να γίνει και σε δύο ακόμη ζητήματα.



To ipad της Apple πρωτοστατεί στην επανάσταση της ηλεκτρωνικής ανάγνωσης


Πρώτον, ο ψηφιακός χώρος έχει εγκαθιδρύσει καινούργιους τρόπους εκμετάλλευσης της πνευματικής ιδιοκτησίας. Για παράδειγμα, η τροπή βιβλίων σε ηλεκτρονική μορφή, η άμεση μετάφραση, τα συγγενικά δικαιώματα, η μετατροπή ενός κινηματογραφικού έργου σε τρισδιάστατο και η αναμετάδοση θεατρικών παραστάσεων, αποτελούν μερικές μόνο από τις νέες μεθόδους αξιοποίησης και περιουσιακής εκμετάλλευσης ενός πνευματικού έργου. Όπως είναι φυσικό, παρά τις προσπάθειες του νομοθέτη, το δίκαιο βρίσκεται σχεδόν πάντα ένα βήμα πίσω από τις τεχνολογικές εξελίξεις, καταβάλλοντας προσπάθεια να ρυθμίσει τις ολοένα και περισσότερες ιδιαιτερότητες των συγκεκριμένων εννόμων σχέσεων. 

Δεύτερον, αξιοσημείωτη είναι η τάση της «κοινωνικοποίησης» της πνευματικής δημιουργίας, η οποία κυριαρχεί στην ψηφιακή εποχή που διανύουμε. Η τάση αυτή εκδηλώνεται σε δύο επίπεδα. Σε πρώτο επίπεδο, η πνευματική δημιουργία λαμβάνει χώρα δια μέσου μίας ευχερούς πρόσβασης σε χιλιάδες πηγές έμπνευσης και γνώσης. Πράγματι, οποιοσδήποτε άνθρωπος, ανεξαρτήτως ηλικίας, φυλής ή κοινωνικής τάξης, έχει πρόσβαση σε δωρεάν πληροφορίες και έργα ανά τον κόσμο, βάσει των οποίων μπορεί να δημιουργήσει το δικό του. Σε δεύτερο επίπεδο, το προβαλλόμενο στο διαδίκτυο πνευματικό δημιούργημα λογίζεται από όλους ως «κοινό κτήμα», λόγω της ευχέρειας πρόσβασης σε αυτό αλλά και υπεξαίρεσής του.


Οι τάσεις

Η παραπάνω τάση της «κοινωνικοποίησης» της πνευματικής δημιουργίας έχει ανατρέψει την προαναφερθείσα ισορροπία μεταξύ προστασίας του πνευματικού έργου και εκμετάλλευσής του προς όφελος του κοινωνικού συνόλου. Απόρροια της ανατροπής αυτή συνιστά και το κίνημα του «creative commons», το οποίο έχει πολλούς και ένθερμους υποστηρικτές, και δεν περιορίζεται στο ιδεολογικό σκέλος αλλά έχει και νομικές προεκτάσεις. Το κίνημα αυτό επιχειρεί μία νέα προσέγγιση στο συνδυασμό αδειών εκμετάλλευσης των πνευματικών έργων και αξιοποίησής τους, με απώτερο στόχο τη μεγιστοποίηση του κοινωνικού οφέλους και την πρόσβαση στη δημιουργία. Ως προς αυτή την τάση, η ψηφιακή εποχή καθιστά το πνευματικό έργο «κληρονομιά της ανθρωπότητας».

Η πνευματική ιδιοκτησία ήταν και παραμένει μία έννοια νομική. Ωστόσο, η ψηφιακή εποχή που διανύουμε την ανέδειξε ως έννοια περιουσιακή αλλά και κοινωνική, περιορίζοντας το νόμο ως εργαλείο αναζήτησης της ισορροπίας μεταξύ των δύο.

 

footer splitter
                 
 
Marginalia
arrows Πού απευθύνεται
 
Ηλεκτρονική Ανάγνωση
arrows Με αφορμή την Επικαιρότητα
arrows Θέσεις, Απόψεις, Συνεντεύξεις
arrows Τα eBooks και οι συντελεστές τους
arrows Οι συσκευές ανάγνωσης και το λογισμικό τους
arrows Το Αλφαβητάρι της ηλεκτρονικής ανάγνωσης
arrows Η Αλίκη στο Σχολείο των Προκλήσεων (υλικά)
arrows Επιληψία, Αγάπη μου (υλικά)
 
Υπηρεσίες multiimedia
arrows Από το χαρτί (και όχι μόνο) στην οθόνη…
arrows Σχεδιασμός, παραγωγή πολυμεσικού περιεχομένου και σελιδοποίηση
arrows Συγκρότηση eBook
arrows Περιεχόμενο στο Διαδίκτυο: Πέρα από την ιστοσελίδα
footer bot